Bij een stookolielek stop je eerst de bron, je vermijdt elke vlam en je neemt gemorste mazout op vloeren op met absorberende korrels of zaagsel. Een lekkende ondergrondse tank laat je leegmaken door een erkende firma. Zit de olie in de grond, een afvoer of het grondwater, dan schakel je na die eerste stappen een erkend bodemsaneringsdeskundige in, je verwittigt de gemeente en je verzekeraar, en bij een lek van een verwarmingstank meld je het ook bij het stookoliefonds Promaz. Hieronder lees je per stap hoe dat in België verloopt, wat je zelf veilig kunt doen en wanneer een specialist het overneemt.
Kort samengevat
- Veiligheid eerst: geen vuur, geen vonken, ramen open. Wordt iemand onwel of is er brandgevaar, bel 112.
- Bron stoppen: laat het lek zo snel mogelijk herstellen en een ondergrondse tank die niet meteen hersteld kan worden leegmaken door een erkende firma.
- Oppervlak opnemen: absorberende korrels of zaagsel op de vloer. Vervuild absorbens, doeken en kledij gaan naar een erkende ophaler, niet bij het huisvuil.
- Bodem geraakt? Dan beslist een erkend bodemsaneringsdeskundige over de aanpak. In Vlaanderen meld je het schadegeval binnen 30 dagen bij de gemeente.
- Financiële hulp: Promaz ondersteunt bodemsanering na een lek in een mazouttank voor gebouwverwarming.
Inhoudsopgave
- De eerste minuten: zo beperk je de schade
- Gemorste mazout op een vloer opruimen
- Wanneer het verder gaat dan de vloer
- Wie verwittig je in België?
- Promaz: steun bij bodemsanering
- Geur, kelder en inboedel: de opkuis binnen
- Onze kijk op een mazoutlek
- Een nieuw lek voorkomen
- Veelgestelde vragen
- Bronnen
De eerste minuten: zo beperk je de schade
Een mazoutlek ontdek je meestal via de geur: na een levering, bij een overvulde tank of door een leiding die het begeeft. Dat zijn precies de voorbeelden die OVAM noemt als schadegeval: een onvoorziene gebeurtenis die de bodem kan vervuilen, zoals het overvullen van een tank, een leidingbreuk of een lekkende tank die nog in gebruik is. Wat je in het eerste uur doet, bepaalt hoe ver de olie zich verspreidt.
- Vermijd elke vlam. Geen sigaret, geen aansteker, geen open haard, en schakel de mazoutketel uit als die in dezelfde ruimte staat. De technische richtlijn voor oliecalamiteiten van de Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid zegt het zonder omwegen: bij een spill met een vluchtig product moet elke vlam vermeden worden.
- Let op mensen in huis. Krijgt iemand hoofdpijn, wordt iemand duizelig of misselijk, verlaat dan de ruimte en bel 112. Dezelfde richtlijn laat hulpdiensten komen zodra mensen onwel worden of een meter gevaar aangeeft.
- Verlucht. Zet ramen en deuren naar buiten open, niet naar de leefruimtes, zodat de dampen niet door het hele huis trekken.
- Stop de bron. Sluit de toevoer af als je weet hoe, en bel een erkend stookolietechnicus om het lek te herstellen. Een ondergrondse tank die niet meteen hersteld kan worden, moet volgens OVAM door een erkende firma leeggemaakt worden.
- Houd de olie binnen. Leg absorberend materiaal rond de plas zodat ze geen putje, afvoer of kelderdoorvoer bereikt. Olie in de riolering of in de tuin maakt de opkuis veel groter.
- Neem foto's. Leg de plaats, de tank en de schade vast voor je verzekeraar en voor de deskundige die later komt.
Begin niet zelf aan de tank: openen, leegpompen en reinigen van een stookolietank is werk voor een erkende technicus.
Gemorste mazout op een vloer opruimen
Bij oppervlakkige vervuiling, een plas op de keldervloer of wat druppels na het vullen, raadt OVAM absorberende korrels of zaagsel aan, of een ander product dat olie opneemt en vasthoudt. Zo pak je het aan:
- Bescherm jezelf. Draag nitrilhandschoenen en oude kledij, en bij een grotere plas een masker tegen dampen. Mazout trekt in de huid en geurt nog dagen na.
- Werk van buiten naar binnen. Strooi het absorbens eerst rond de rand en daarna op het midden, zodat je de plas niet groter veegt.
- Laat het inwerken. Geef het materiaal de tijd om de olie op te zuigen, veeg het daarna op en strooi opnieuw tot er geen vloeistof meer op de vloer staat.
- Geen water en geen hogedrukreiniger. Water spoelt de olie door naar voegen, afvoeren en de bodem onder de vloer.
- Verzamel alles apart. Vervuild absorbens, poetsdoeken en beschermende kleding vallen volgens de technische richtlijn onder afzonderlijke afvalstromen. Ophaling en verwijdering mogen alleen door erkende ophalers gebeuren. Stop het dus niet in de restafvalzak en giet niets in de gootsteen.
Is de vloer onbehandeld beton, een tegelvloer met poreuze voegen of een houten ondergrond, dan blijft er na het opnemen vaak olie in het materiaal zitten. Daar komt de hardnekkige geur vandaan die weken kan blijven hangen. Ook muren, kartonnen dozen, textiel en meubels in de kelder nemen de geur op. Hoe je zulke onzichtbare restvervuiling in een pand herkent, lees je in ons stuk over verborgen vervuiling in een pand.
Wanneer het verder gaat dan de vloer
Een plas op een gesloten betonvloer is een opkuis. Mazout in de tuin, onder een vloerplaat, in een afvoer of in het grondwater is een schadegeval met bodemverontreiniging, en dan gelden andere regels.
Olie in de bodem
Is het schadegeval beperkt gebleven, dan is afgraven volgens OVAM de meest aangewezen methode. De vervuilde grond moet naar een erkend centrum voor grondreiniging, en het afgraven gebeurt onder leiding van een erkend bodemsaneringsdeskundige. Zelf een put graven en de grond in een container gooien mag dus niet.

De deskundige adviseert welke maatregelen nodig zijn en begeleidt ze. Na de werken maakt hij een evaluatierapport op. OVAM sluit het schadegeval daarna af met een verklaring, of laat nog een beschrijvend bodemonderzoek uitvoeren.
Olie in een afvoer, beek of grondwater
Olie die in water of slib terechtkomt, verdwijnt niet vanzelf. De richtlijn voor oliecalamiteiten wijst erop dat olie in slib bij omwoelen opnieuw aan het oppervlak kan komen, en dat restolie bij hoog water of schommelende waterpeilen opnieuw kan vrijkomen. Daarom horen controlemonsters en opvolging bij de aanpak. Bereikt de mazout de riolering, een gracht of een beek, verwittig dan meteen de gemeente en bij gevaar de hulpdiensten.
Wie moet saneren?
De saneringsplicht ligt in eerste instantie bij de exploitant, dus wie de tank gebruikt. Is er geen exploitant, dan ligt ze bij de gebruiker, en als die er ook niet is bij de eigenaar. Voor huurders, verhuurders en erfgenamen die een woning met een oude mazouttank overnemen, is dat een punt om meteen met de verzekeraar en eventueel de notaris te bespreken.

Wie verwittig je in België?
De regels voor bodem en milieu zijn regionaal. Voor Vlaanderen en Brussel is de volgorde duidelijk.
| Wie | Wanneer | Waarom |
|---|---|---|
| 112 | Meteen, bij brandgevaar, onwel geworden mensen of olie in open water | Hulpdiensten stellen zo nodig een veiligheidsperimeter in |
| Erkend stookolietechnicus | Meteen | Lek herstellen, tank leegmaken als dat nodig is |
| Milieuambtenaar van de gemeente (Vlaanderen) | Na de dringende maatregelen, binnen 30 dagen voor de schadegevallenprocedure | Officiële melding van het schadegeval |
| Erkend bodemsaneringsdeskundige | Zodra de bodem mogelijk geraakt is | Advies, begeleiding, evaluatierapport |
| Verzekeringsmakelaar | Zo snel mogelijk | Dekking van schade en opkuis nagaan |
| Promaz | Bij een lek uit een mazouttank voor verwarming | Praktische en financiële steun bij sanering |
| Leefmilieu Brussel (Brussel) | Bij ernstig risico voor gezondheid of milieu | 112, of tijdens kantooruren 02 775 78 70 |
In Vlaanderen meld je het schadegeval na de dringende maatregelen bij de milieuambtenaar van je gemeente. Wil je de snellere schadegevallenprocedure gebruiken, dan moet die melding binnen 30 dagen gebeuren. OVAM raadt ook aan contact op te nemen met de mogelijke veroorzaker, bijvoorbeeld de leverancier bij een overvulling. Een tweede voorwaarde voor die procedure: de eigenlijke behandeling moet binnen 180 dagen na het besluit van de overheid afgerond kunnen worden.
In Brussel verwijst Leefmilieu Brussel bij een dringend milieu-incident met ernstige gevolgen naar 112 en tijdens kantooruren naar 02 775 78 70. Woon je in Wallonië, neem dan contact op met je gemeente: zij weten welke regionale dienst bevoegd is.
Promaz: steun bij bodemsanering
Promaz is het stookoliefonds dat in heel België tussenkomt bij de sanering van bodemverontreiniging door een lek in een mazouttank of de leidingen ervan, zolang die tank dient om gebouwen te verwarmen. Volgens OVAM kunnen particulieren en bedrijven die vandaag met mazout verwarmen, voor nieuwe gevallen sinds 1 maart 2025 ondersteuning en een eventuele financiële tussenkomst aanvragen. Wie een sanering al liet uitvoeren en betalen, kan onder voorwaarden een terugvordering indienen.
Wat je moet weten voor je aanvraag:
- Aanvragen gaat via het formulier op de website van Promaz, zodra je de verontreiniging vaststelt.
- Er volgt altijd een bodemonderzoek. Voor elke mazoutverontreiniging die bij Promaz gemeld wordt, moet een gasolietankgerelateerd bodemonderzoek opgesteld worden. Afhankelijk van het type volgen maatregelen en een evaluatierapport, en bij het halen van de doelstellingen een eindverklaring van OVAM.
- Verwittig ook je verzekeraar. OVAM blijft dat aanraden, ook als je bij Promaz aanklopt.
- Volg de stand van zaken op. Eind 2025 berichtte VRT NWS dat heel wat terugbetalingen vertraging opliepen door een discussie met de federale regering. Kijk dus op de site van Promaz wat er vandaag geldt voor je dossier.
Promaz dekt de bodem. De tank, de leidingen en de opkuis van wat binnen in huis vervuild raakte, regel je apart met je technicus, je verzekeraar en een reinigingsbedrijf.
Geur, kelder en inboedel: de opkuis binnen
Na een lek blijft er vaak meer over dan een vlek: een kelder die naar mazout ruikt, dozen en meubels die doordrenkt zijn, textiel dat de geur in de rest van het huis verspreidt. Bij een overvulling of een gebroken leiding kan de olie ook tegen muren en in voegen gespat zijn. Dat is het deel waar de meeste mensen tegenop zien, zeker als het lek gebeurt in de woning van overleden ouders of in een pand dat verhuurd of verkocht moet worden.
Wij nemen dat deel van je over. 't Vetzakske is 24/7 bereikbaar en reageert binnen twee uur. We werken met persoonlijke beschermingsmiddelen en milieuvriendelijke producten, en altijd discreet. Voor wat na een lek binnen achterblijft, kun je bij ons terecht voor onder meer:

| Dienst | Prijs |
|---|---|
| Geurverwijdering / ontgeuren | vanaf € 1.000 |
| Dieptereiniging van matten, tapijten, zetels en interieur | vanaf € 250 |
| Woningontruiming en -reiniging | vanaf € 1.200 |
| Industriële reiniging | vanaf € 850 |
| Schoonmaak voor verkoop of verhuur | vanaf € 400 |
| Elk bijkomend uur | € 50 per uur |
Alle tarieven en de spoeddienst vind je op onze prijzenpagina. Je krijgt een offerte op maat, zodat je vooraf weet waar je aan toe bent. Staat de kelder ook nog onder water of was er eerder vochtschade, lees dan hoe je een kelder veilig reinigt binnen 24 à 48 uur om schimmel te voorkomen.
Onze kijk op een mazoutlek
Wie ons belt na een mazoutlek, staat meestal in een kelder die stinkt, met een tank die niet meer te vertrouwen is en een hoofd vol vragen: is dit gevaarlijk, wie moet ik bellen, wie betaalt dit? Ons antwoord is altijd hetzelfde: eerst veiligheid, dan de bron, dan pas de opkuis.
We zien vaak dat mensen met de beste bedoelingen het erger maken. Ze spoelen de vloer met water, schrobben met een gewoon schoonmaakmiddel of gooien doordrenkte dozen bij het huisvuil. Daarmee verplaatst de olie zich naar de voegen, de afvoer en de bodem, en blijft de geur hangen.
Daarom werken wij met een vaste volgorde. De technicus stopt het lek, de bodemsaneringsdeskundige neemt de grond voor zijn rekening, en wij maken de ruimtes en de inboedel opnieuw leefbaar. Met beschermingsmiddelen voor onze mensen en milieuvriendelijke producten, omdat je na een milieuschade geen tweede vervuiling in huis wilt.
Voor families, verhuurders en notarissen die een woning snel weer bewoonbaar of verkoopklaar willen, maakt dat het verschil. Binnen twee uur zijn we bereikbaar om te bekijken wat er nodig is, en we houden het discreet. Je staat er niet alleen voor.
lion
Een nieuw lek voorkomen
De meeste lekken vallen te vermijden met een tank die in orde is. In Vlaanderen gelden deze regels voor de controle van een stookolietank van een woning:
- Ondergrondse tank: een particuliere tank van minder dan 5.000 kg (6.000 liter) moet om de vijf jaar gecontroleerd worden.
- Bovengrondse tank: na de ingebruikname is geen periodieke controle verplicht, op enkele oudere overgangssituaties na.
- Rode merkplaat: de installatie voldoet niet en mag niet meer gevuld worden. De erkende technicus meldt dat binnen 14 dagen aan de lokale toezichthouder.
Daarnaast helpt het om bij elke levering in de buurt te blijven, de overvulbeveiliging te laten nakijken en na elke levering even te ruiken in de ruimte rond de tank. Een sterke geur kort na het vullen is vaak het eerste teken van een overvulling of een lekkende leiding.
Stel je een tank buiten gebruik, dan moet die in Vlaanderen binnen 36 maanden leeggemaakt en gereinigd worden. Verwijderen is niet verplicht. Ook dat werk hoort bij een erkende technicus.
Erf je een woning met een oude mazouttank, of moet een huis van overleden ouders leeggemaakt worden? Laat de tank dan eerst controleren voor je aan de ontruiming begint, en zet de keuringsattesten bij de papieren voor de notaris. Hoe je zo'n woning daarna klaarmaakt voor de verkoop, lees je in ons artikel over een woning verkoopklaar maken.
Veelgestelde vragen
Wat doe je als je een mazoutlek vaststelt?
Vermijd elke vlam, verlucht naar buiten en bel een erkend stookolietechnicus om het lek te stoppen. Neem gemorste olie op met absorberende korrels of zaagsel en houd ze weg van afvoeren. Is de bodem geraakt, verwittig dan de gemeente, een erkend bodemsaneringsdeskundige, je verzekeraar en Promaz.
Mag ik gemorste mazout zelf opkuisen?
Een kleine plas op een gesloten vloer kun je met handschoenen en absorberend materiaal zelf opnemen. Het vervuilde absorbens en de poetsdoeken moeten via een erkende ophaler weg, niet bij het huisvuil. Is de olie in de grond, de voegen of de afvoer getrokken, of blijft de geur hangen, dan is het werk voor professionals.
Betaalt de verzekering de opkuis na een stookolielek?
Dat hangt af van je polis, daarom raadt OVAM aan je verzekeringsmakelaar meteen te verwittigen. Voor de bodemsanering bij een lek uit een verwarmingstank kun je daarnaast een aanvraag indienen bij Promaz. Bewaar foto's, facturen en het rapport van de technicus voor je dossier.
Hoe vaak moet een stookolietank gekeurd worden?
In Vlaanderen moet een ondergrondse particuliere tank van minder dan 6.000 liter om de vijf jaar gecontroleerd worden. Een bovengrondse tank heeft na de ingebruikname geen periodieke controle nodig, op oudere overgangssituaties na. Krijgt je tank een rode merkplaat, dan mag hij niet meer gevuld worden.
Hoe krijg ik de mazoutgeur uit mijn kelder?
Eerst moet de bron weg: het lek hersteld en de vrije olie opgenomen. Daarna blijft de geur hangen in beton, voegen, muren en inboedel, en verluchten alleen volstaat dan zelden. Wij verwijderen zulke geuren met professionele ontgeuring en dieptereiniging, vanaf € 1.000 voor geurverwijdering.
Bronnen
OVAM: voor particulieren OVAM: voor overheden OVAM: Promaz OVAM: Promaz-procedure, twee codes van goede praktijk Vlaamse overheid: schadegeval met bodemverontreiniging bij particulieren Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid: technische aanpak voor de bestrijding van oliecalamiteiten Vlaanderen.be: controle en onderhoud van de stookolietank van een woning Leefmilieu Brussel: een milieuhinder of vervuiling melden Promaz VRT NWS: terugbetalingen stookoliefonds vertraagd
